Fasensysteem A, B en C: hoe het telt en waar het misgaat

Het fasensysteem bepaalt hoeveel zekerheid een uitzendkracht heeft opgebouwd. Hoe langer iemand voor uw bureau werkt, hoe verder hij of zij opschuift — en hoe minder vrij u bent in het beëindigen van de samenwerking. De logica is eenvoudig uit te leggen, maar de telling is precies het soort administratie dat handmatig fout gaat.

De drie fasen in het kort

De telling: gewerkte weken, niet kalenderweken

Een week telt mee als er in die week is gewerkt, en doorbetaalde vakantieweken tellen ook mee. Eén gewerkt uur in een week telt in beginsel als een volle week. Weken zonder werk tellen niet mee. Dat maakt de wekenteller afhankelijk van uw urenregistratie: pas als uren zijn ingediend en goedgekeurd weet u of de week meetelt.

Twee gevolgen die in de praktijk verrassen:

1. 1Iemand die één dag per week werkt, bouwt net zo snel weken op als iemand die vijf dagen werkt. De fasegrens komt dus veel eerder in zicht dan het aantal gewerkte uren suggereert.
2. 2Een medewerker kan maandenlang “stil” staan en toch dicht bij een fasegrens zitten, omdat de eerder getelde weken blijven staan zolang de onderbreking niet langer dan zes maanden duurt.

Onderbrekingen: wanneer de teller terugvalt

Ligt er tussen twee uitzendovereenkomsten een onderbreking van meer dan zes maanden, dan begint de telling van fase A opnieuw. Is de onderbreking korter, dan telt de eerdere periode gewoon door (art. 14). Juist rond die grens ontstaan geschillen, omdat de ene partij de start of het einde van een contract anders telt dan de andere.

Het uitzendbeding

Het uitzendbeding is de bepaling waardoor de uitzendovereenkomst van rechtswege eindigt zodra de opdrachtgever de terbeschikkingstelling beëindigt. Dit beding mag uitsluitend in fase A worden gebruikt. Vanaf fase B verdwijnt die mogelijkheid: het contract loopt door tot de afgesproken einddatum, ook als de opdrachtgever de opdracht stopt. Dat is precies waarom de fasegrens bedrijfsmatig zo belangrijk is — vanaf dat moment verschuift het leegloop­risico van de opdrachtgever naar u.

Fase A met of zonder uitzendbeding

In fase A kiest u tussen twee vormen (art. 13 lid 3): een uitzendovereenkomst mét uitzendbeding, die eindigt zodra de opdracht eindigt, of een uitzendovereenkomst zonder uitzendbeding voor bepaalde tijd. Zonder uitzendbeding bent u bij het wegvallen van werk het basisloon verschuldigd — tenzij u bij aanvang schriftelijk hebt vastgelegd dat de loondoorbetalingsverplichting is uitgesloten (art. 39).

“Fase A zonder uitzendbeding met uitsluiting van loondoorbetaling” betekent dus: het contract loopt tot de afgesproken einddatum, maar u betaalt alleen de periodes waarin daadwerkelijk wordt gewerkt. Volgt een nieuwe uitzendovereenkomst binnen een maand op een eerdere bij dezelfde opdrachtgever, dan moet die minimaal vier weken duren (art. 14 lid 1).

Welke fouten worden er gemaakt bij het fasensysteem?

1. 1Kalenderweken tellen in plaats van gewerkte weken — of doorbetaalde vakantieweken juist vergeten mee te tellen.
2. 2Een terugkerende medewerker een nieuw dossier geven, waardoor de telling op nul begint terwijl de onderbreking korter was dan zes maanden.
3. 3Het uitzendbeding toepassen nadat fase A al voorbij is; vanaf fase B mag dat niet meer.
4. 4Het uitzendbeding of de uitsluiting van loondoorbetaling niet schriftelijk in de uitzendovereenkomst opnemen.
5. 5In fase B meer dan zes contracten sluiten of de maximale duur van drie jaar overschrijden.
6. 6Opvolgend werkgeverschap negeren: relevant arbeidsverleden bij een vorige werkgever voor hetzelfde werk telt mee in het fasensysteem (art. 15).
7. 7Opnieuw beginnen met tellen wanneer een uitzendkracht overstapt naar een andere uitzendonderneming binnen hetzelfde concern (art. 14 lid 4).

Wat een goede fase-administratie moet kunnen

• Per medewerker een lopende wekenteller, gevoed door goedgekeurde urenregistratie.
• Onderbrekingen automatisch herkennen en de telling correct doorzetten of resetten.
• Een startsaldo kunnen vastleggen voor medewerkers die u overneemt of die al historie hebben.
• Tijdig waarschuwen — niet op de dag dat de grens wordt gepasseerd, maar weken ervoor.
• Een controleerbaar spoor: welke weken zijn geteld, op basis van welke uren, en wie heeft er handmatig ingegrepen.

Rekenvoorbeeld: vier kalenderweken, drie getelde weken

Fictief voorbeeld voor fase A onder de cao 2026–2028. Een uitzendkracht werkt in week 1 één uur, in week 2 vijf dagen, in week 3 niet en heeft in week 4 doorbetaalde vakantie. De eerste, tweede en vierde week tellen mee: drie weken, niet vier kalenderweken. Controleer eerdere contracten, onderbrekingen en opvolgend werkgeverschap voordat u dit bij een startsaldo optelt.